Full Text Available

Note: Clicking the button above will open the full text document at the original institutional repository in a new window.

Kritiese Rasionalisme en Teologie

Thesis (PhD)--University of Pretoria, 1990.

Saved in:
Bibliographic Details
Other Authors: Wethmar, Conrad Johannes
Format: Thesis
Language:Afrikaans
Published: University of Pretoria 2013
Subjects:
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1867613484711149568
access_status_str Open Access
author2 Wethmar, Conrad Johannes
author_browse Wethmar, Conrad Johannes
author_facet Wethmar, Conrad Johannes
collection Thesis
dc_rights_str_mv © 1990 University of Pretoria. All rights reserved. The copyright in this work vests in the University of Pretoria. No part of this work may be reproduced or transmitted in any form or by any means, without the prior written permission of the University of Pretoria
description Thesis (PhD)--University of Pretoria, 1990.
format Thesis
id oai:repository.up.ac.za:2263/32325
institution University of Pretoria (South Africa)
language Afrikaans
last_indexed 2026-06-10T12:36:53.259Z
license_str Other — see source repository
provenance_str_mv Harvested via OAI-PMH from UPSpace — University of Pretoria Institutional Repository
publishDate 2013
publishDateRange 2013
publishDateSort 2013
publisher University of Pretoria
publisherStr University of Pretoria
record_format dspace
source_str UPSpace — University of Pretoria Institutional Repository
spelling oai:repository.up.ac.za:2263/32325 Kritiese Rasionalisme en Teologie Wethmar, Conrad Johannes Maree, David J.F. Teologie Realistiese denkmodel Kritiese Rasionalisme UCTD Karel Popper Thesis (PhD)--University of Pretoria, 1990. Hierdie studie fokus op die waarde van die Kritiese Rasionalisme van Karl Popper vir die teologie. Tans staan die Kritiese Realisme as geloofwaardige denkmodel vir die teologie in die huidige teologiese diskussie onder bespreking. Hierdie studie analiseer die krities realistiese denkmodel in die teologie aan die hand van die Kritiese Rasionalisme van Popper ten einde 'n krities rasionalistiese suiwering in die krities realistiese denkmodel vir die teologie te weeg te bring. Deel I van die studie behels 'n bespreking en 'n analisering van die wetenskapsteorie van Popper. Uit hierdie bespreking blyk dit dat die wetenskap volgens Popper op 'n duidelike doel afgestem is. Wetenskap mik na waarheid en 'n verstaan van die werklikheid. Ten spyte van die intensie van die wetenskap, kan die wetenskaplike nooit met sekerheid bepaal of sy teorie wei waar is nie. Gevolglik funksioneer die waarheidsgerigtheid van die wetenskap as 'n regulatiewe beginsel. Die wetenskaplike kan van die waarheid van die doel van sy wetenskap oortuig wees, maar hierdie oortuiging en ander oortuigings met betrekking tot die waarheid of die realiteit van 'n teorie, word in die Popperiaanse beskouing van die wetenskapsproses krities gekontroleer. Popper se fallibalistiese epistemologiese beskouings word gevorm deur sy mening dat aile denkmodelle of filosofiee wat waarheid wil begrond, ongeldig is. Sy kritiek teen positivisme lei hom tot 'n omverwerping van 'n induktivistiese strategie wat oor die algemeen as die ware metode van die empiriese wetenskappe beskou word. Aangesien aile epistemiese uitsprake voorwaardelik van aard is, en uitsprake nie begrond kan word nie, stel hy 'n krities rasionalistiese denkmodel voor. Hierdie model word triadies gestruktureer: die wetenskapsproses verloop vanaf 'n identifisering van probleme na pogings om hierdie probleme op te los. Hierdie oplossings word krities getoets deur pogings om die oplossings te weerle. Op hierdie wyse kan foute uitgeskakel word en valshede vermy word. Uit die bespreking van Popper se teorie blyk dit dat die kenmerk van die krities rasionalistiese model verwoord kan word met behulp van 'n Kritiese Beginsel. Die elemente wat in Popper se Kritiese Rasionalisme ge'identifiseer is, te wete die wyse waarop oortuigings as 'n wetenskapsintensie funksioneer en krities gekontroleer word, die belang van die proses van weerlegging as kritiek in die wetenskapsproses en die nie-begrondingstruktuur van 'n geldige wetenskapsproses, word as evalueringsriglyn vir 'n krities realistiese model aangewend. Kritiese Realisme maak aanspraak op die feit dat epistemiese uitsprake inderdaad na die werklikheid verwys, ten spyte van die voorwaardelike aard van kennis. Die versoening tussen die konjekturaliteit van kennis en die werklikheid of objektiwiteit van uitsprake vind plaas deur die aanwending van 'n spesifieke modeljmetafoor-teorie. Dit blyk egter dat hierdie aanwending 'n afgeswakte vorm van verifikasie behels wat struktureel induktivisties van aard is. Voorts dui die analise van Kritiese Realisme aan dat die rol van grondverbintenisse nie voldoende deur hierdie model opgelos word nie aangesien daar steeds elemente van 'n begrondingstrategie by Kritiese Realisme teenwoordig is. Deur die Kritiese Realisme van hierdie problematiese elemente met behulp van die Kritiese Rasionalisme wyse te suiwer, kan Kritiese Realisme as 'n geloofwaardige denkmodel vir die teologie aangewend word. gm2013 Biblical and Religious Studies PhD 2013-11-08T13:09:29Z 2013-11-08T13:09:29Z 2013-11-08 1990 Thesis Maree, DJ 1990, Kritiese Rasionalisme en Teologie, PhD Thesis, University of Pretoria, Pretoria, viewed yymmdd <http://hdl.handle.net/2263/32325> D13/9/993/gm http://hdl.handle.net/2263/32325 Afrikaans © 1990 University of Pretoria. All rights reserved. The copyright in this work vests in the University of Pretoria. No part of this work may be reproduced or transmitted in any form or by any means, without the prior written permission of the University of Pretoria application/pdf University of Pretoria
spellingShingle Teologie
Realistiese denkmodel
Kritiese Rasionalisme
UCTD
Karel Popper
Kritiese Rasionalisme en Teologie
title Kritiese Rasionalisme en Teologie
title_full Kritiese Rasionalisme en Teologie
title_fullStr Kritiese Rasionalisme en Teologie
title_full_unstemmed Kritiese Rasionalisme en Teologie
title_short Kritiese Rasionalisme en Teologie
title_sort kritiese rasionalisme en teologie
topic Teologie
Realistiese denkmodel
Kritiese Rasionalisme
UCTD
Karel Popper
url http://hdl.handle.net/2263/32325