Full Text Available
Note: Clicking the button above will open the full text document at the original institutional repository in a new window.
Die herstandaardisering van Afrikaans : die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiome in Afrikaans taalhandboeke
Thesis (DPhil)--Stellenbosch University, 2024.
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Other Authors: | |
| Format: | Thesis |
| Language: | Afrikaans |
| Published: |
Stellenbosch : Stellenbosch University
2025
|
| Subjects: | |
| Tags: |
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1867614136836292608 |
|---|---|
| access_status_str | Open Access |
| author | Basson, Earl Ray |
| author2 | Odendaal, Gerda |
| author_browse | Basson, Earl Ray Odendaal, Gerda |
| author_facet | Odendaal, Gerda Basson, Earl Ray |
| author_sort | Basson, Earl Ray |
| collection | Thesis |
| dc_rights_str_mv | Stellenbosch University |
| description | Thesis (DPhil)--Stellenbosch University, 2024.
|
| format | Thesis |
| id | oai:scholar.sun.ac.za:10019.1/131569 |
| institution | Stellenbosch University (South Africa) |
| language | Afrikaans |
| last_indexed | 2026-06-10T12:47:15.075Z |
| license_str | Other — see source repository |
| provenance_str_mv | Harvested via OAI-PMH from SUNScholar — Stellenbosch University Repository |
| publishDate | 2025 |
| publishDateRange | 2025 |
| publishDateSort | 2025 |
| publisher | Stellenbosch : Stellenbosch University
|
| publisherStr | Stellenbosch : Stellenbosch University
|
| record_format | dspace |
| source_str | SUNScholar — Stellenbosch University Repository |
| spelling | oai:scholar.sun.ac.za:10019.1/131569 Die herstandaardisering van Afrikaans : die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiome in Afrikaans taalhandboeke Basson, Earl Ray Odendaal, Gerda Feinauer, Ilse Stellenbosch University. Faculty of Arts and Social Sciences. Dept. of Afrikaans and Dutch. Afrikaans language -- Standardization Afrikaans language -- Idioms Afrikaans language -- Study and teaching -- South Africa Sociolinguistics -- South Africa Afrikaans language -- Dialects UCTD Thesis (DPhil)--Stellenbosch University, 2024. ENGLISH ABSTRACT: This study explores the contribution that the inclusion of Cape Afrikaans idiomatic expressions in Afrikaans language textbooks can make to the restandardisation of Afrikaans. The discourse on the restandardisation of Afrikaans began in the 1980s when roleplayers in the education sector increasingly questioned the validity of Standard Afrikaans as representative of the entire Afrikaans speech community. Researchers such as Van den Heever (1988), Botha (1990), Van de Rheede (1992), and Van Rensburg (1992) have reported that learners who speak colloquial varieties such as Cape Afrikaans are alienated by Standard Afrikaans. Subsequently, role-players in the education sector stated that Standard Afrikaans must undergo a renewal, which includes that the language be disentangled from the Afrikaner ideology and that Standard Afrikaans reflects the entire Afrikaans speech community. Despite enthusiasm for such a standard variety, no practical projects have been executed to advance the restandardisation of Afrikaans. This gap results from varied restandardisation proposals that have led to different interpretations of the concept of restandardisation and uncertainty about how to conduct a restandardisation project. Furthermore, these restandardisation proposals failed to recognise the productive possibilities of the school system as a space for language planning. Given Haugen’s (1987:631) view that language renewal is channelled through educational institutions, Odendaal’s (2012:462) restandardisation framework was used as a theoretical departure to illustrate how the inclusion of Cape Afrikaans idioms in a lesson series can legitimise this variety and ultimately advance the restandardisation of Afrikaans. Due to the ongoing and multifaceted nature of the research problem, the study is situated within the pragmatic paradigm. The study was carried out cyclically to tackle the different levels of the research problem. Each cycle answered a different subresearch question, and the findings were reported on in four research articles. The first cycle sheds light on what restandardisation entails. The second cycle offers a theoretical application of the way in which a restandardisation project should be executed. In the third cycle, an empirical investigation was carried out in two parts to apply the theoretical proposals made in cycle two. In part one of the empirical investigation, a qualitative analysis was undertaken to identify the gains and gaps regarding the democratisation of Afrikaans in two Afrikaans language textbooks. Part two of the empirical investigation followed a mixed method research design, during which a lesson series containing Cape Afrikaans idiomatic expressions was designed. This lesson series was presented to role players in the teaching and learning of Afrikaans to gain their perspective on the contribution that the inclusion of Cape Afrikaans idiomatic expressions in a lesson series can make to advance the restandardisation of Afrikaans. Based on the findings, the participants believe that the inclusion of Cape Afrikaans idiomatic expressions in a language textbook can raise the status of Cape Afrikaans, establish Cape Afrikaans as a legitimate language form of Afrikaans, develop language pride in Cape Afrikaans-speaking learners, and finally, broaden the current standard variety of Afrikaans. AFRIKAANSE OPSOMMING: Hierdie studie ondersoek die bydrae wat die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiomatiese uitdrukkings in Afrikaans taalhandboeke kan lewer tot die herstandaardisering van Afrikaans. Die diskoers oor die herstandaardisering van Afrikaans het in die 1980’s begin toe rolspelers in die onderwyssektor toenemend die geldigheid van Standaardafrikaans as verteenwoordigend van die totale Afrikaanse spraakgemeenskap bevraagteken het. Navorsers soos Van den Heever (1988), Botha (1990), Van de Rheede (1992) en Van Rensburg (1992) het daarop gedui dat die standaardvariëteit leerders wat omgangsvariëteite soos Kaapse Afrikaans praat, vervreem. Gevolglik het rolspelers in die onderwyssektor aangevoer dat Standaardafrikaans ʼn vernuwing moet ondergaan, wat behels dat die taal van die Afrikanerideologie losgewikkel moet word en dat die standaardvariëteit die totale Afrikaanse spraakgemeenskap moet weerspieël. Ondanks entoesiasme vir só ʼn standaardvariëteit is daar tot op hede geringe praktiese projekte onderneem om die herstandaardisering van Afrikaans te bevorder. Hierdie leemte is ʼn gevolg van die uiteenlopende herstandaardiseringsvoorstelle wat gelei het tot onduidelikheid oor wat herstandaardisering behels en hoe ʼn herstandaardiseringsprojek uitgevoer moet word. Voorts het hierdie herstandaardiseringsvoorstelle ook die produktiewe moontlikhede van die skoolstelsel as ʼn ruimte vir taalbeplanning oorwegend onderbenut. Gedagtig aan Haugen (1987:631) se siening dat taalvernuwing deur opvoedkundige instansies onderneem moet word, is Odendaal (2012:462) se herstandaardiseringsraamwerk as teoretiese vertrekpunt gebruik om aan te toon hoe die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiome in ʼn lesreeks enersyds dié variëteit kan legitimeer en andersyds die herstandaardisering van Afrikaans kan bevorder. Vanweë die voortdurende en veelvlakkige aard van die navorsingsprobleem, is die studie binne die pragmatiese paradigma gesitueer. Die studie is op ʼn sikliese manier uitgevoer om die verskillende vlakke van die navorsingsprobleem aan te pak. Elke siklus beantwoord ʼn ander subnavorsingsvraag en die bevindinge is in vier navorsingsartikels uiteengesit. Die eerste siklus klaar die onduidelikheid oor die begrip herstandaardisering op. Die tweede siklus bied ʼn teoretiese toepassing van die wyse waarop ʼn herstandaardiseringsprojek uitgevoer behoort te word. In die derde siklus is ʼn empiriese ondersoek in twee dele uitgevoer om die teoretiese voorstelle prakties toe te pas. Tydens deel een van die empiriese ondersoek is ʼn kwalitatiewe analise uitgevoer om die winste en leemtes van die demokratisering van Afrikaans in twee Afrikaans taalhandboeke te identifiseer. Tydens deel twee van die empiriese ondersoek is ʼn gemengdemetodenavorsingsontwerp gevolg, waartydens ʼn lesreeks ontwerp is wat Kaapse Afrikaanse idiomatiese uitdrukkings bevat. Hierdie lesreeks is voorgelê aan rolspelers in die onderrig-en-leer van Afrikaans om hulle perspektief te kry oor die bydrae wat Kaapse Afrikaanse idiomatiese uitdrukkings in ʼn lesreeks kan lewer tot die herstandaardisering van Afrikaans. Op grond van die bevindinge meen die deelnemers dat die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiomatiese uitdrukkings in ʼn Afrikaanse taalhandboek die status van Kaapse Afrikaans kan verhoog, Kaapse Afrikaans as ʼn legitieme taalvorm van Afrikaans kan vestig, taaltrots by Kaapse Afrikaanssprekende leerders kan ontwikkel, en laastens, die standaardvariëteit van Afrikaans kan verbreed. Doctoral 2025-01-27T10:12:17Z 2025-01-27T10:12:17Z 2024-12 Thesis https://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/131569 af Stellenbosch University xv, 417 pages : illustrations, includes annexures application/pdf Stellenbosch : Stellenbosch University |
| spellingShingle | Afrikaans language -- Standardization Afrikaans language -- Idioms Afrikaans language -- Study and teaching -- South Africa Sociolinguistics -- South Africa Afrikaans language -- Dialects UCTD Basson, Earl Ray Die herstandaardisering van Afrikaans : die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiome in Afrikaans taalhandboeke |
| title | Die herstandaardisering van Afrikaans : die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiome in Afrikaans taalhandboeke |
| title_full | Die herstandaardisering van Afrikaans : die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiome in Afrikaans taalhandboeke |
| title_fullStr | Die herstandaardisering van Afrikaans : die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiome in Afrikaans taalhandboeke |
| title_full_unstemmed | Die herstandaardisering van Afrikaans : die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiome in Afrikaans taalhandboeke |
| title_short | Die herstandaardisering van Afrikaans : die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiome in Afrikaans taalhandboeke |
| title_sort | die herstandaardisering van afrikaans die insluiting van kaapse afrikaanse idiome in afrikaans taalhandboeke |
| topic | Afrikaans language -- Standardization Afrikaans language -- Idioms Afrikaans language -- Study and teaching -- South Africa Sociolinguistics -- South Africa Afrikaans language -- Dialects UCTD |
| url | https://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/131569 |
| work_keys_str_mv | AT bassonearlray dieherstandaardiseringvanafrikaansdieinsluitingvankaapseafrikaanseidiomeinafrikaanstaalhandboeke |